Roedd Ysgrifennydd Gwladol Cymru, Jo Stevens, yn Nhredegar heddiw wrth i Ddyffryn Sirhywi gael ei enwi'n swyddogol fel un o'r naw ardal i elwa o Raglen Balchder Bro Llywodraeth y DU.
Bydd cyfanswm o £20 miliwn ar gael dros 10 mlynedd i adfywio'r ardal, gan ganolbwyntio ar anghenion a dymuniadau trigolion a busnesau lleol. Bydd cymunedau'n cael eu grymuso i helpu i wneud y penderfyniadau ar brosiectau trwy Fwrdd Cymdogaeth newydd, a fydd yn cael ei sefydlu'n fuan.
Ar ben hyn, mae Blaenau Gwent yn elwa o £1.5miliwn ychwanegol o Gronfa Effaith Balchder Bro i wella mannau cyhoeddus mewn ardaloedd eraill o'r fwrdeistref sirol, gan dargedu blaenoriaethau cymunedol unwaith eto.
Dywedodd Ysgrifennydd Gwladol Cymru, Jo Stevens:
“Rydym yn cefnogi ein cymunedau’n uniongyrchol gyda’r buddsoddiad sylweddol hwn. Mae pobl sy’n byw yn yr ardaloedd hyn yn rheoli’r cronfeydd hyn ac mae ganddyn nhw nawr y gefnogaeth i’w gwneud yn lleoedd hyd yn oed yn well i fyw a gweithio ynddynt.
“Canolbwyntiodd Llywodraeth y DU ar ddarparu swyddi, ffyniant a thwf ac mae’r rhaglen Balchder Bro yn rhan allweddol ohonom ni’n gwneud hynny. Gan weithio mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru rydym yn buddsoddi’n uniongyrchol mewn cymunedau yng Nghymru i adeiladu cymdogaethau cryfach a ffyniannus.”

Dywedodd y Cynghorydd John Morgan, Aelod Cabinet dros yr Economi a Lleoedd yng Nghyngor Blaenau Gwent:
“Mae hyn yn newyddion gwych i Dredegar. Bydd y cyllid yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i’n cymunedau ac yn cyd-fynd â’n cynlluniau adfywio ehangach ar gyfer yr ardal a’n Cynllun Twf sy’n datblygu. Mae Bargen Blaenau Gwent, ein ffordd newydd o weithio gyda chymunedau, yn golygu ein bod yn gwrando ar anghenion pobl a busnesau lleol, felly mae cael Bwrdd Cymdogaeth sy’n rhan o wneud penderfyniadau yn cefnogi hyn yn llawn. Rydym hefyd wrth ein bodd yn gallu buddsoddi mewn blaenoriaethau cymunedol ar draws gweddill Blaenau Gwent trwy’r £1.5 miliwn ychwanegol o Gronfa Effaith Balchder Bro, gan sicrhau bod pob ardal yn elwa o’r rhaglen.”
Bydd Byrddau Cymdogaeth, sy’n cynnwys cynrychiolwyr o’r gymuned leol a phartneriaid allweddol, nawr yn helpu i benderfynu’n union ar beth y bydd y buddsoddiad yn cael ei wario. Bydd y rhain nawr yn cael eu sefydlu, gyda chyllid yn dechrau o fis Ebrill 2026.
Gallai prosiectau gynnwys adfywio’r stryd fawr a chanol trefi, gwarchod treftadaeth leol, darparu tai, creu swyddi, hybu cynhyrchiant a sgiliau, gwella iechyd a lles, creu cysylltiadau trafnidiaeth newydd, darparu addysg a chyfleoedd a gwella diogelwch.
Yn unol â meini prawf a osodwyd gan Lywodraeth y DU, cyflwynwyd Dyffryn Sirhywi yn dilyn cyhoeddi Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru, a nododd hyn fel ardal ag amddifadedd hirsefydlog.
